Wisła

Charakterystyka rzeki
Mówią o niej królowa polskich rzek i ostatnia dzika rzeka Europy. To siedlisko wielu gatunków ptaków, ostoja pięknej przyrody. Na interesującym nas odcinku – od Korzeniewa (867,7 km), aż do Tczewa (910 km), jest drogą wodną II klasy z gwarantowaną głębokością tranzytową 1,4 m. Od tego punktu aż do ujścia (na 941,3 km) ma III klasę żeglowności i gwarantowaną głębokość 1,6 m.

Informacje żeglugowe

Jak pływać
Dolną Wisłą pływamy jak po uregulowanej rzece, od jednego brzegu do brzegu przeciwnego, następnie wzdłuż brzegu (od kilkuset metrów do kilku kilometrów, co zależy od ostrości łuku rzeki) do kolejnych znaków i przejścia na przeciwną stronę.

Uwaga! Płynąc wzdłuż brzegu trzeba zachować bezpieczną odległość (od kilkudziesięciu do 200 metrów), z uwagi na niebezpieczne ostrogi regulacyjne. Należy uważnie „czytać wodę” i analizować jej zaburzenia, gdyż podczas płynięcia z nurtem uderzenie w kamienie może być bardzo groźne. Na dolnym odcinku Wisły obowiązuje oznakowanie brzegowe. Żeby nauczyć się je czytać warto zajrzeć do rozdziału „Porady kapitańskie”.

Przy niskich stanach wody pływanie zgodnie ze znakami jest absolutnie konieczne! Oznaczenie brzegowe kończy się na 928 km – przed mostem w Kiezmarku. Od tego momentu można płynąć całą szerokością rzeki, oczywiście zachowując ostrożność. Znaki kilometrowe na białych tablicach nieregularnie pojawiają się na brzegach.

Postój
Brzegi Wisły są umocnione kamieniami, dlatego radzimy cumować przy nich wyłącznie w sytuacjach awaryjnych. Na postój warto poszukać piaszczystych zatoczek między ostrogami, uważając jednak na sieci rybackie.

Nurt
Wartki nurt Wisły (ok. 3 km/godz.) znacznie komplikuje szybkie manewry. Jak zyskać czas na zorientowanie się na rzece lub odszukanie znaków opisujemy w rozdziale „Porady kapitańskie”.

Linie wysokiego napięcia
Wszystkie linie wysokiego napięcia zawieszone są powyżej 14 m, a wysokość światła najniższego mostu, nawet przy wysokiej wodzie, wynosi blisko 7 m.

Wiatr
Zagrożeniem dla wodniaków może okazać się wiatr. Przy silnym wietrze północnym, czyli z Zatoki Gdańskiej, na wodzie tworzą się fale, dochodzące do 1 m wysokości. Gdy zawiewa od południa, trzeba znacznie zwiększyć obroty silnika, by pokonać prąd i fale. Wtedy silnik o małej mocy może nie wystarczyć.

Poziom wód
Problemem dla żeglugi po Wiśle są też wysokie stany wód i powodzie. Wówczas śluzy w Białej Górze, Gdańskiej Głowie, Przegalinie są zamykane, co odcina Wisłę od ramion delty i sprawia, że uchodzi w całości do Zatoki przez Przekop.

Uwaga! Wyjście na Zatokę Gdańską Przekopem to szlak dla doświadczonych żeglarzy. Fale, kamieniste brzegi, brak profesjonalnego oznakowania, zmienne głębokości na ujściu i liczne sieci rybackie każą zachować wzmożoną ostrożność.
 
      Ciekawostki hydrotechniczne

Most Knybawski. Kiedy polscy saperzy wysadzali mosty w Tczewie, niemieccy budowali nowe. Ten w Knybawie powstał zaledwie w ciągu 18 miesięcy! Jak? Przygotowane przęsła mostu czekały w Gdańsku i przypłynęły tu barkami. Połączyły dwa brzegi „berlinki” – drogi łączącej stolicę Rzeszy z Królewcem. Most miał 982,5 m długości, bunkry i stanowiska ciężkiej artylerii przeciwlotniczej. W 1945 roku wojska niemieckie wysadziły go w powietrze. Most odbudowywano w Stoczni Gdańskiej przez 4 lata.


Tczew – Mosty w kratkę. Most drogowo-kolejowy został zbudowany w latach 1851 - 1857. Kosztował 4 miliony talarów, miał kratową konstrukcję i 837 metrów długości – co dawało mu wówczas tytuł najdłuższego w Europie. W 1891 roku obok postawiono kolejny, który wspólnie z poprzednikiem tworzy charakterystyczną parę nadwiślańskiego Tczewa. Amerykańskie Stowarzyszenie Inżynierów Budownictwa wpisało ją na listę zabytków inżynierii budow­lanej - na te samą, na której jest m.in. wieża Eiffla.


Przekop Wisły. Straty po powodziach i strach przed kolejnymi zadecydowały o uregulowaniu Wisły i stworzeniu jej nowego ujścia. Nowe koryto powstawało w latach 1890–1895 na odcinku od Przegaliny do Zatoki Gdańskiej. Przy budowie pracowało, dzień w dzień, tysiąc ludzi i 40 maszyn parowych. Kanał o długości 7 km i szerokości od 250 do 400 m otoczono wysokimi na 10 m wałami. 31 marca 1895 roku, na telegraficzny sygnał cesarza, prezydent Prus Zachodnich otworzył drogę pierwszym strugom wiślanym. Przekop skrócił Wisłę o 10 km.


   Ciekawostki turystyczne

Serduszka z piekła rodem. Wypieka je z marcepanów i ziemniaków w miejscowości Piekło Barbara Wichrowska. Serca są malutkie, biało-kremowe, zwieńczone czekoladą lub galaretką. Receptura jest chroniona, a przepis został wpisany na listę produktów tradycyjnych. Kto się zakocha w tym łakociu, może spróbować chleba pani Barbary na zakwasie lub piekieleckiej kiełbasy z czarną, diabelską gorczycą.



Początek II wojny światowej. Mieszkańcy Tczewa mówią, że tak naprawdę II wojna światowa rozpoczęła się u nich. Była 4:34 rano, 1 września 1939 roku. Bombowce i myśliwce zaczęły tu atak 11 minut wcześniej niż atak na Westerplatte. Bombardowali teren przed mostem, tak by przerwać kabel łączący go z ładunkiem wybuchowym założonym przez polskich saperów. Nie chcieli dopuścić do wysadzenia mostu. Nie udało im się.


Kociewie – łagodna kraina. Kociewska łagodna kraina ma wiele atutów. Warto zajrzeć do Gniewu i zwiedzić zamek krzyżacki, w którym wciąż tętni życie. A potem do Pelplina. Słynie on z jednej z największych pocysterskich katedr i licznych starodruków. To właśnie tutaj znajduje się jedyny w Polsce egzemplarz Biblii Gutenberga. Koniecznie należy obejrzeć farę w Tczewie, w której kiedyś śpiewał Grzegorz Ciechowski.


WSTEP

1

Część I. Odkrywamy Pętlę Żuławską

2

Pętlowe opowieści – czyli karta z historii

3

Harmonia – klucz do odczytania żuławskich krajobrazów

4

Architektura – kraina domów podcieniowych i zabytków hydrotechniki

5

Część II. Trasy żeglugowe Pętli Żuławskiej - pływamy i zwiedzamy

6

Wisła

7

Martwa Wisła, Wisła Śmiała, Motława Gdańska

12

Szkarpawa

14

Wisła Królewiecka

16

Rzeka Elbląg i Kanał Jagielloński

18

Nogat

20

Wielka Święta – Tuga

24

Zalew Wiślany

26

Pasłęka i Kanał Pasłęki

29

Zalew Kaliningradzki

30

Część III. Żeglarskie abecadło - zanim wypłyniesz na Pętlę Żuławską

32

Proponowane trasy wycieczek - I. Wielka Pętla Żuławska

33

II. Mała Pętla Żuławska

34

III. Do stolicy Żuław Wiślanych

35

IV. Z Gdańska na Zalew Wiślany

36

V. Wisłą do Gdańska

37

VI. Wokół Zalewu Wiślanego

38

Informator

39

Porady kapitańskie

40

Znaki żeglugowe

41

Znaki żeglugowe

42

Część IV. Baza żeglarska Pętli Żuławskiej

43

Pomosty cumownicze w Tczewie

44

Przystań żeglarsko – pasażerska w Tczewie

45

Port w Świbnie

46

Przystań rybacka w Mikoszewie

47

Przystań w Błotniku

48

Przystań Tęcza w Wiślince

49

Stanica Wodna w Wiślince

50a

Jacht Klub Morski Neptun - Górki Zachodnie

50

Marina Delphia Yachts - Górki Zachodnie

51

Przystań Górki Zachodnie (YK Stoczni Gdańskiej)

52

Jacht Klub im. Conrada

53

Akademicki Klub Morski - Górki Zachodnie

54

AZS Cosa - Górki Zachodnie

55

Narodowe Centrum Żeglarstwa Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku

56

Przystań Jachtowa Gdański Klub Morski LOK

57

Przystań żeglarska przy ul. „Tamka”

58

Przystań jachtowa Stewa

59

Przystań Yacht Klub Północny

60

Przystań WOPR Gdańsk

61

Marina Gdańsk

62

Przystań przy ul. Żabi Kruk dla jednostek pływających

63

Przystań żeglarska przy ul. Sienna Grobla II

64

Polski Klub Morski w Gdańsku

65

Pomosty cumownicze w Drewnicy

66

Przystań w Żuławkach

67

Pomost cumowniczy w Rybinie

68

Przystań żeglarska w Rybinie

69

Przystań żeglarska w Osłonce

70

Przystań hauseboatów w Rybinie

71

Marina Baltica w Sztutowie

72

Przystań Żeglarska Sztutowo

73a

Nabrzeże jachtowe przy Bulwarze Zygmunta Augusta w Elblągu

73

Ognisko Sportów Wodnych Fala

74

Harcerski Ośrodek Wodny Bryza

75

Jachtklub Elbląg

76

Przystań Jachtowa w Białej Górze

77

Kąpielisko Miejskie z funkcją przystani w Malborku

78

Przystań żeglarska Zamek w Malborku

79a

Przystań żeglarska Park Północny w Malborku

79

Przystań w Kamienicy Elbląskiej

80

Przystań w Nadbrzeżu

81

Port i Przystań w Suchaczu

82

Przystań w Kadynach

83

Port w Tolkmicku

84

Port we Fromborku

85

Port w Piaskach

86

Port jachtowy w Krynicy Morskiej

87

Port rybacki w Krynicy Morskiej

88

Port Morski w Kątach Rybackich

89

Przystań jachtowa w Kątach Rybackich

90

Przystań Jachtowa Neptun w Kątach Rybackich

91

Port w Nowej Pasłęce

92

Przystań żeglarska Dom Rybaka w Nowej Pasłęce

93

Przystań żeglarska w Starej Pasłęce

94

Przystań żeglarska w Braniewie

95

Objaśnienie symboli

96

Węzły wodne Pętli Żuławskiej

97

Gdański tramwaj wodny

98

Legenda

99

Menu