Zalew Kaliningradzki

Zalew Kaliningradzki – charakterystyka akwenu

Zalew jest laguną położoną w głębi Zatoki Gdańskiej Morza Bałtyckiego, od którego  oddzielony jest piaszczystym wałem – Mierzeją Wiślaną (Bałtycką). Północno-wschodnia część zalewu (laguny) należy terytorialnie do Rosji i znajduje się w południowo-zachodniej części obwodu kaliningradzkiego. Łączna długość linii brzegowej wynosi 270 km, z czego 149 km to brzegi części rosyjskiej. Średnia głębokość akwenu sięga 2,7 m, maksymalna – 5,2 m a powierzchnia to 838 km², z tego 472,5 km²  (56,2%) znajduje się w granicach Rosji. W części północno-zachodniej zalew tworzy półokrągłą Zatokę Primorską.
Od zachodu Zalew jest ograniczony główną częścią Mierzei Wiślanej, która w pobliżu miasta Bałtyjska rozdzielona jest cieśniną o szerokości 400 m, pogłębioną do 9-12 m, co umożliwia przepływ statków na Bałtyk.
Ustrój (reżim) wodny Zalewu Kaliningradzkiego i całego Zalewu Wiślanego wykazuje dużą zależność od odpływu rzek, a także od wymiany wód z morzem. Do Zalewu Kaliningradzkiego wpływa m.in. Pregoła, Mamonowka, Prochodnaja.
Brzegi akwenu są niskie i błotniste, a tylko w niektórych miejscach nieco wzniesione.  Zbiornik  otoczony jest piaszczystymi mieliznami 
o głębokości do 2 m i szerokości od 0,8 – 1,6 km. Dno zalewu składa się przeważnie z iłu i muszki. Jedynie miejscami jest ilaste i piaszczyste.

Tory wodne na Zalewie Kaliningradzkim

Kaliningradzki Kanał Morski – prowadzi z portu Bałtyjsk do portu w Kaliningradzie. Najmniejsza głębokość w uczęszczanej części kanału wynosi 8,5 m. Dno stanowią piaski i muł. Najmniejsza szerokość osłoniętej nasypami części kanału to 40 m, a nieosłoniętej – 65 m. Nasypy otaczają kanał od południa (z wyjątkiem południowo – wschodniej części Zatoki Primorskaja). Tworzą one sztuczne wsypy o numerach 1-8, liczone od portu Kaliningrad do Zatoki Primorskaja. Na nasypach rosną gęste, liściaste lasy, które stanowią ochronę dla statków przed południowymi wiatrami. Między nasypami  znajdują się przejścia o szerokości do 30 m i głębokości od 0,5 – 2,5 m. Głębokości w przejściach się zmieniają, a za wyspami występują mielizny. Dlatego wyjścia jachtów o zanurzeniu ponad 2 m z kanału do Zalewu Kaliningradzkiego mają miejsce tylko w otwartej części oraz przejściem przy wyspie nr 1. W pobliżu północnych brzegów Kaliningradzkiego Kanału Morskiego występują mielizny o głębokości mniejszej niż 1 m. Pływanie na tym obszarze jest bardzo niebezpieczne. Kaliningradzki Kanał Morski wyposażono w nawigacyjne znaki świetlne. Szczególnie dużo znaków znajduje się w miejscach manewrów statków i na zakrętach. Po południowej stronie kanału, co 100 m, ustawiono stawy pomalowane na biało, z cyframi wskazującymi odległość liczoną od Bałtyjska od wejścia do kanału.

Główny tor wodny Zalewu Kaliningradzkiego – oznakowany świetlnymi biało-czerwonymi pławami - prowadzi od granicy z Polską do Wyspy Nasypnoj. Na wysokości Krasnofłotska, po prawej stronie toru wodnego, znajdują się niebezpieczne kamieniste mielizny i zatopione wraki. Za wyspą Nasypnoj, od głównego toru, prowadzi tor podejściowy na Kaliningradzki Kanał Morski. Na południowym brzegu zalewu znajduje się osłonięty port - Uszakowo. Po dopłynięciu do końca Zalewu Kaliningradzkiego tor łączy się z końcowym odcinkiem Kanału Morskiego i wodami portowymi dopływa się do Kaliningradu, lub torem podejściowym można dotrzeć do Kaliningradzkiego Jachtklubu, położonego na południowym brzegu. Tor przeznaczony jest dla jachtów o zanurzeniu do 2 m.

Port Bałtyjsk – Jachtklub Kaliningrad – tor przeznaczony jest dla jachtów o zanurzeniu do 2 m. Szlak prowadzi od Mierzei Bałtyjskiej, po Kaliningradzkim Kanale Morskim do Zatoki Primorskaja i dalej po Zalewie Kaliningradzkim do Kaliningradzkiego Jachtklubu. Długość szlaku wynosi 34,6 km.

Port Bałtyjsk – Jachtklub Kaliningrad – tor zalecany dla żeglugi jachtów o zanurzeniu do 1,5 m. Tor ciągnie się od Mierzei Bałtyjskiej do sztucznej wyspy Nasypnoj i dalej po Zalewie Kaliningradzkim do Kaliningradzkiego Jachtklubu. Długość szlaku wynosi 36,3 km. Podczas żeglugi, szczególnie na szlaku Bałtyjsk – Wyspa Nasypnoj, należy zachować ostrożność i zwracać uwagę na północno – zachodni odcinek toru wodnego, w pobliżu, którego występują niebezpieczeństwa nawigacyjne w postaci: wystających z wody metalowych pirsów i betonowych budowli. Pod wodą ponadto znajdują się pale i inne nieoznakowane przeszkody.

 
Przejdź do pełnej mapy Pętli Żuławskiej »


Niebezpieczeństwa:


- kamienista mielizna Szczukinskaja, która rozciąga się 4 kilometry na północ od brzegu w rejonie osiedla Szczukino,
- wrak w odległości 2,4 km na zachód od miejscowości Kurgannyj,
- w Zatoce Primorskaja oraz w południowej części zalewu można spotkać przeszkody, które nie są oznaczone na mapach (sieci rybackie).

Zatoka Primorskaja jest akwenem nieżeglownym, niedostępnym dla obcokrajowców. Akwen mocno wcina się w Półwysep Sambijski, na wschód od portu Bałtyjsk. Północne i wschodnie brzegi zatoki porośnięte są małymi krzakami, trzcinami i trawami. Na zachodnim brzegu jest las, który stopniowo powiększa się z południa na północ. W środkowej części zatoki głębokość wynosi 3,3 -3,9 m, w kierunku brzegów stopniowo się zmniejsza. W południowo – wschodniej części zatoki występują piaszczyste i mułowe mielizny. Dno zbiornika jest również muliste, występuje szary piasek a miejscami muł z muszlami. Wzdłuż brzegów zatoki, a w szczególnie we wschodniej części zbiornika, rośnie dużo wodorostów. Na linii północnego brzegu zalewu przebiega Kaliningradzki Kanał Morski o długości 32,4 km łączący Bałtyjsk z portem w Kaliningradzie.

W okresie nawigacyjnym na Zalewie Kaliningradzkim warunki meteorologiczne są sprzyjające. Charakteryzują się one cechami klimatycznymi południowo – wschodniego Bałtyku. Dobra widoczność ułatwia stałą obserwację brzegów, chociaż latem mogą występować mgły. Prędkość wiatrów dochodzi do 5-8 m/s - przeważanie są to południowo –zachodnie, przez zachodnie do północnych. Sztormy zdarzają się niezwykle rzadko. Oprócz bryzy, na ten obszar zalewu, nieraz ma wpływ miejscowy wiatr zwany „biern – sztajnwind”, który wieje od morza ku brzegowi i stopniowo słabnie od północnego zachodu. W zależności od wiatru na Zalewie Kaliningradzkim następuje zmiana poziomu wody. Przy wietrze od południowego do południowo– zachodniego i zachodniego poziom wody pozostaje bez zmian, przy wietrze od południowego – zachodu przez zachodni do północno - zachodniego podnosi się, przy wiatrach z innych kierunków - obniża się w stosunku do średniego stanu poziomu morza. Prądy na akwenie natomiast są skierowane ku zachodowi. Przy sztormach, wiatrach zachodnich prąd może zmienić kierunek na przeciwny.

Pływanie po Zalewie Kaliningradzkim nie sprawia poważnych trudności. Niemniej jednak należy zachować ostrożność, zwracać uwagę na warunki hydrometeorologiczne, poziom wody i inne uwarunkowania miejscowe. W związku z dużą liczbą mielizn zaleca się stałe kontrolowanie pozycji. Szczególnie dotyczy to jednostek płynących niedaleko południowo – wschodniego brzegu Zalewu Kaliningradzkiego. Podczas pływania korzystne jest orientowanie się według świateł i znaków na północnym brzegu zalewu i Kaliningradzkiego Kanału Morskiego. Najwygodniejszymi znakami są światła i latarnia w Bałtyjsku, wyspa Nasypnoj (tylko w dzień), światła nabieżników Krasnofłtoska, znak brzegowy (południowy) - dwa wysokie kominy miasta Swietłyj, wyspy Kaliningradzkiego Kanału Morskiego, kościół w Uszakowie, kontury domów Pribieżnyj i miasta Kaliningrad.



Turystyczne wykorzystanie Zalewu Kaliningradzkiego

Ruch pasażerski na Zalewie Kaliningradzkim jest znikomy i odbywa się lokalnie. W latach 90- tych XX wieku uruchomiono międzynarodowe rejsy głównie wodolotami ze Swietłyj, Kaliningradu i Bałtyjska do polskich portów Zalewu Wiślanego tj. Fromborka, Krynicy Morskiej i Elbląga. W latach 2006 – 2009 żegluga pasażerska jak i jachtowa pomiędzy rosyjską i polską częścią Zalewu została wstrzymana. Podpisanie nowego porozumienia dot. swobodnej żeglugi otworzyło nową szansę na wznowienie żeglugi turystycznej na tym akwenie. W dodatku porozumienie dało również możliwość pływania dla jednostek pod banderą państw trzecich. Poziom ruchu jachtów i łodzi motorowodnych na Zalewie Kaliningradzkim niestety nie jest adekwatny do jego potencjału. Rosyjska część Zalewu to 472,5 km², która stanowi 56,2% powierzchni całego zbiornika. W części rosyjskiej zalewu funkcjonuje zaledwie 1 obiekt żeglarski oraz 10 portów i przystani, które najczęściej wykorzystywane są dla potrzeb rybołówstwa, obsługi portów towarowych lub administracji. W południowej części Zalewu Kaliningradzkiego położone są: port Krasnofłotskoje i Uszakowo oraz Jachtklub Kaliningrad, w północnej porty: w Bałtyjsku, Primorsku, Wzmorie i przystań pasażerska w Swietłyj. Ponadto żeglarze i motorowodniacy mają również możliwość cumowania jednostek w porcie w Kaliningradzie. Niestety infrastruktura portowa oraz wyposażenie obiektów są mocno zdekapitalizowane i wymagają modernizacji. Istnieje również potrzeba utworzenia sieci portów i przystani żeglarskiej wokół akwenu.

WSTEP

1

Część I. Odkrywamy Pętlę Żuławską

2

Pętlowe opowieści – czyli karta z historii

3

Harmonia – klucz do odczytania żuławskich krajobrazów

4

Architektura – kraina domów podcieniowych i zabytków hydrotechniki

5

Część II. Trasy żeglugowe Pętli Żuławskiej - pływamy i zwiedzamy

6

Wisła

7

Martwa Wisła, Wisła Śmiała, Motława Gdańska

12

Szkarpawa

14

Wisła Królewiecka

16

Rzeka Elbląg i Kanał Jagielloński

18

Nogat

20

Wielka Święta – Tuga

24

Zalew Wiślany

26

Pasłęka i Kanał Pasłęki

29

Zalew Kaliningradzki

30

Część III. Żeglarskie abecadło - zanim wypłyniesz na Pętlę Żuławską

32

Proponowane trasy wycieczek - I. Wielka Pętla Żuławska

33

II. Mała Pętla Żuławska

34

III. Do stolicy Żuław Wiślanych

35

IV. Z Gdańska na Zalew Wiślany

36

V. Wisłą do Gdańska

37

VI. Wokół Zalewu Wiślanego

38

Informator

39

Porady kapitańskie

40

Znaki żeglugowe

41

Znaki żeglugowe

42

Część IV. Baza żeglarska Pętli Żuławskiej

43

Pomosty cumownicze w Tczewie

44

Przystań żeglarsko – pasażerska w Tczewie

45

Port w Świbnie

46

Przystań rybacka w Mikoszewie

47

Przystań w Błotniku

48

Przystań Tęcza w Wiślince

49

Stanica Wodna w Wiślince

50a

Jacht Klub Morski Neptun - Górki Zachodnie

50

Marina Delphia Yachts - Górki Zachodnie

51

Przystań Górki Zachodnie (YK Stoczni Gdańskiej)

52

Jacht Klub im. Conrada

53

Akademicki Klub Morski - Górki Zachodnie

54

AZS Cosa - Górki Zachodnie

55

Narodowe Centrum Żeglarstwa Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku

56

Przystań Jachtowa Gdański Klub Morski LOK

57

Przystań żeglarska przy ul. „Tamka”

58

Przystań jachtowa Stewa

59

Przystań Yacht Klub Północny

60

Przystań WOPR Gdańsk

61

Marina Gdańsk

62

Przystań przy ul. Żabi Kruk dla jednostek pływających

63

Przystań żeglarska przy ul. Sienna Grobla II

64

Polski Klub Morski w Gdańsku

65

Pomosty cumownicze w Drewnicy

66

Przystań w Żuławkach

67

Pomost cumowniczy w Rybinie

68

Przystań żeglarska w Rybinie

69

Przystań żeglarska w Osłonce

70

Przystań hauseboatów w Rybinie

71

Marina Baltica w Sztutowie

72

Przystań Żeglarska Sztutowo

73a

Nabrzeże jachtowe przy Bulwarze Zygmunta Augusta w Elblągu

73

Ognisko Sportów Wodnych Fala

74

Harcerski Ośrodek Wodny Bryza

75

Jachtklub Elbląg

76

Przystań Jachtowa w Białej Górze

77

Kąpielisko Miejskie z funkcją przystani w Malborku

78

Przystań żeglarska Zamek w Malborku

79a

Przystań żeglarska Park Północny w Malborku

79

Przystań w Kamienicy Elbląskiej

80

Przystań w Nadbrzeżu

81

Port i Przystań w Suchaczu

82

Przystań w Kadynach

83

Port w Tolkmicku

84

Port we Fromborku

85

Port w Piaskach

86

Port jachtowy w Krynicy Morskiej

87

Port rybacki w Krynicy Morskiej

88

Port Morski w Kątach Rybackich

89

Przystań jachtowa w Kątach Rybackich

90

Przystań Jachtowa Neptun w Kątach Rybackich

91

Port w Nowej Pasłęce

92

Przystań żeglarska Dom Rybaka w Nowej Pasłęce

93

Przystań żeglarska w Starej Pasłęce

94

Przystań żeglarska w Braniewie

95

Objaśnienie symboli

96

Węzły wodne Pętli Żuławskiej

97

Gdański tramwaj wodny

98

Legenda

99

Menu