Rzeka Elbląg i Kanał Jagielloński

Charakterystyka rzeki

Rzeka Elbląg, zwana jest potocznie Elblążką. Jej długość wynosi około 20 kilometrów. Niektóre źródła podają inne dane (16–17,7 km), a różnica jest związana z końcowym odcinkiem – jedni za ujście rzeki do Zalewu Wiślanego uznają główkę czerwoną, a inni – zieloną. Jest ważną arterią, łączy bowiem szlak Kanału Elbląskiego i Pojezierza Iławskiego z Elblągiem i Zalewem Wiślanym. Wpadają do niej Tina i Fiszewka. Do Nogatu (i dalej także do Zalewu) prowadzi od Elblążki Kanał Jagielloński, mający swój początek na granicy Elbląga.

Informacje żeglugowe Nurt

Elblążka ma minimalny prąd, a czasem, przy wiatrach od Zalewu Wiślanego, występuje tzw. „cofka”, gdy rzeka zmienia kierunek i płynie w stronę jeziora Druzno, podtapiając Elbląg i okoliczne wioski. Ostatnia katastrofalna powódź miała miejsce w październiku 2009 roku.

Ruch na rzece
Od Elbląga można na rzece spotkać barki z pchaczami i nieco większe statki, płynące z Bałtyku przez Cieśninę Bałtijską. Należy wykazać dużą ostrożność przy mijaniu się z nimi. Odcinek od Elbląga do Zalewu Wiślanego charakteryzuje się, w stosunku do okolicznych szlaków wodnych, bardzo dużym ruchem jednostek wodnych. Przepływają tędy jachty i motorówki, łodzie z wędkarzami, statki kapitanatu portu, straży granicznej, pchacze z barkami, nieco rzadziej elbląg-maxy, czyli statki morskie płynące do Elbląga przez Cieśninę Bałtijską i Zalew Wiślany. Ruch jest tu spory i trzeba zachować wzmożoną uwagę.

Charakterystyka Kanału
Kanał Jagielloński jest najstarszym kanałem w kraju. Jego budowę datuje się na 1438 rok. Mierzy 5,8 kilometra i łączy Nogat z Elblążką, w pobliżu miejscowości Kępki.

Informacje żeglugowe
Żegluga po kanale nie sprawia specjalnych kłopotów. Jachty muszą mieć położony maszt, ze względu na most przy połączeniu Kanału Jagiellońskiego z Nogatem. Większość brzegów jest porośnięta trzciną, na długich odcinkach kanał jest umocniony drewnianymi palikami. Krajobraz wokół to przeważnie pola uprawne. Na całym szlaku sporo wędkarzy. Przed laty w miejscu obecnych wrót przeciwpowodziowych w Bielniku znajdowały się aż dwie śluzy – dla mniejszych i większych jednostek.

Kanał Jagielloński i Nogat jako alternatywny szlak wodny z Elbląga na Zalew Wiślany
Podstawową drogą wodną z Elbląga na Zalew Wiślany jest Elblążka. Jednak położony w Nowakowie most pontonowy, w razie zbyt wysokich lub zbyt niskich stanów wody, nie jest otwierany. Alternatywną trasą na Zalew Wiślany z Elbląga jest Kanał Jagielloński i Nogat.
 
Ciekawostki hydrotechniczne

Wrota przeciwpowodziowe w Bielniku. Są pozostałością po śluzach, które zostały zbudowane dla ochrony Elbląga przed wysoką wodą, napływającą od strony Nogatu. Obecnie z tych budowli hydrotechnicznych pozostały jedynie wrota przeciwpowodziowe (zlokalizowane w górnej głowie śluzy południowej). Do dzisiaj istniejące wrota przeciwpowodziowe usytuowane są pod mostem. Wrota obecnie są unieruchomione, przytwierdzone do muru głowy kotwami.


Most pontonowy Nowakowo. Most rozmieszczony jest na czterech pontonach. Składa się z przęseł, z których jedno jest otwierane mechanicznie, w kierunku Zalewu Wiślanego. Jeden ponton zapasowy zacumowany jest przy moście do zachodniego brzegu. Bliskie otwarcie mostu zwiastuje ruch panów w pomarańczowych kamizelkach. Słyszymy głuchy stukot podnoszonych przez obsługę metalowych łączników, łączących przęsła stałe z otwieranym. Most zacznie otwierać się dosłownie po chwili.


Szlakiem zabytkowych mostów zwodzonych i obrotowych wokół Elbląga. Mosty, będące zabytkami sztuki hydrotechnicznej, obecnie nie otwierane, możemy zobaczyć: na rzece Dzierzgoń w miejscowości Dzierzgonka, na Tinie w Jeziorze, na Fiszewce w Szopach Elbląskich, w Elblągu przy Stoczni Elbląg. Ukoronowaniem wycieczki może być dotarcie do miejscowości Węgle-Żukowo, gdzie na przystani wędkarskiej wynajmujemy łódkę. Wodą lub od strony lądu możemy dotrzeć do wieży obserwacyjnej, przy ujściu rzeki Dzierzgoń do Druzna. Do wieży dochodzimy dwudziestominutowym spacerem wzdłuż rzeki. Wspaniałe widoki na całe jezioro.


Ciekawostki turystyczne

Elbląg. to miasto położone w północnej części Polski, w województwie warmińsko-mazurskim. Leży nad rzeką Elbląg, łączącą jezioro Drużno z Zalewem Wiślanym. To historyczne miasto założone w XIII wieku. Na szczególną uwagę zwiedzających zasługuje: Stare Miasto, Brama Targowa z XIV wieku, gotycki kościół z XIV w pw. Św. Mikołaja, Centrum sztuki Galeria El. Można też zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie przy rzeźbie Piekarczyka obrońcy Elbląga z czasów wojny z Zakonem Krzyżackim.



Rejsy po rzece Elbląg. Organizowane są z przystani Nurwid przy Bulwarze Zygmunta Augusta, na niewielkim stateczku o tej samej nazwie. Kilkuosobowe załogi same mogą wybrać trasę i wariant wycieczki. Można tu również wypożyczyć kajaki i łodzie wiosłowe. Podobne usługi świadczą także inne przystanie – na przykład Fala.


Jezioro Druzno. To płytkie jezioro jest fragmentem dawnej zatoki morskiej, dziś ostoją ptactwa wodnego i rezerwatem przyrody. Na jeziorze zaobserwowano ponad dwieście gatunków ptaków wodnych i błotnych. W ornitologicznym raju spotkamy kormorany, perkozy, czaple, żurawie, rybitwy czy mewy śmieszki. Głębokość jeziora oscyluje w granicach 1,25 – 3 metrów.


WSTEP

1

Część I. Odkrywamy Pętlę Żuławską

2

Pętlowe opowieści – czyli karta z historii

3

Harmonia – klucz do odczytania żuławskich krajobrazów

4

Architektura – kraina domów podcieniowych i zabytków hydrotechniki

5

Część II. Trasy żeglugowe Pętli Żuławskiej - pływamy i zwiedzamy

6

Wisła

7

Martwa Wisła, Wisła Śmiała, Motława Gdańska

12

Szkarpawa

14

Wisła Królewiecka

16

Rzeka Elbląg i Kanał Jagielloński

18

Nogat

20

Wielka Święta – Tuga

24

Zalew Wiślany

26

Pasłęka i Kanał Pasłęki

29

Zalew Kaliningradzki

30

Część III. Żeglarskie abecadło - zanim wypłyniesz na Pętlę Żuławską

32

Proponowane trasy wycieczek - I. Wielka Pętla Żuławska

33

II. Mała Pętla Żuławska

34

III. Do stolicy Żuław Wiślanych

35

IV. Z Gdańska na Zalew Wiślany

36

V. Wisłą do Gdańska

37

VI. Wokół Zalewu Wiślanego

38

Informator

39

Porady kapitańskie

40

Znaki żeglugowe

41

Znaki żeglugowe

42

Część IV. Baza żeglarska Pętli Żuławskiej

43

Pomosty cumownicze w Tczewie

44

Przystań żeglarsko – pasażerska w Tczewie

45

Port w Świbnie

46

Przystań rybacka w Mikoszewie

47

Przystań w Błotniku

48

Przystań Tęcza w Wiślince

49

Stanica Wodna w Wiślince

50a

Jacht Klub Morski Neptun - Górki Zachodnie

50

Marina Delphia Yachts - Górki Zachodnie

51

Przystań Górki Zachodnie (YK Stoczni Gdańskiej)

52

Jacht Klub im. Conrada

53

Akademicki Klub Morski - Górki Zachodnie

54

AZS Cosa - Górki Zachodnie

55

Narodowe Centrum Żeglarstwa Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku

56

Przystań Jachtowa Gdański Klub Morski LOK

57

Przystań żeglarska przy ul. „Tamka”

58

Przystań jachtowa Stewa

59

Przystań Yacht Klub Północny

60

Przystań WOPR Gdańsk

61

Marina Gdańsk

62

Przystań przy ul. Żabi Kruk dla jednostek pływających

63

Przystań żeglarska przy ul. Sienna Grobla II

64

Polski Klub Morski w Gdańsku

65

Pomosty cumownicze w Drewnicy

66

Przystań w Żuławkach

67

Pomost cumowniczy w Rybinie

68

Przystań żeglarska w Rybinie

69

Przystań żeglarska w Osłonce

70

Przystań hauseboatów w Rybinie

71

Marina Baltica w Sztutowie

72

Przystań Żeglarska Sztutowo

73a

Nabrzeże jachtowe przy Bulwarze Zygmunta Augusta w Elblągu

73

Ognisko Sportów Wodnych Fala

74

Harcerski Ośrodek Wodny Bryza

75

Jachtklub Elbląg

76

Przystań Jachtowa w Białej Górze

77

Kąpielisko Miejskie z funkcją przystani w Malborku

78

Przystań żeglarska Zamek w Malborku

79a

Przystań żeglarska Park Północny w Malborku

79

Przystań w Kamienicy Elbląskiej

80

Przystań w Nadbrzeżu

81

Port i Przystań w Suchaczu

82

Przystań w Kadynach

83

Port w Tolkmicku

84

Port we Fromborku

85

Port w Piaskach

86

Port jachtowy w Krynicy Morskiej

87

Port rybacki w Krynicy Morskiej

88

Port Morski w Kątach Rybackich

89

Przystań jachtowa w Kątach Rybackich

90

Przystań Jachtowa Neptun w Kątach Rybackich

91

Port w Nowej Pasłęce

92

Przystań żeglarska Dom Rybaka w Nowej Pasłęce

93

Przystań żeglarska w Starej Pasłęce

94

Przystań żeglarska w Braniewie

95

Objaśnienie symboli

96

Węzły wodne Pętli Żuławskiej

97

Gdański tramwaj wodny

98

Legenda

99

Menu