WSTEP

Jacek Protas
Marszałek Województwa Warminsko-Mazurskiego


Województwo warmińsko-mazurskie słynie ze wspaniałych warunków do uprawiania żeglarstwa i obfitości wodnych atrakcji. Powszechnie kojarzone jest z Wielkimi Jeziorami Mazurskimi, które są systemem wodnym unikalnym w skali Europy i świata. Mniej osób wie, że nasz region ma znacznie więcej do zaoferowania turystom poszukującym wrażeń na pokładzie jachtu. Kraina Kanału Elbląskiego spajająca Ostródę, Pojezierze Iławskie i Elbląg zachwyca jedynymi na świecie pochylniami. Żeglując dalej w kierunku Elbląga mijamy jezioro Druzno, które jest cennym rezerwatem ornitologicznym. Cumując w morskim porcie w Elblągu mamy możliwość wyboru kierunku wodnej eksploracji. Płynąc na zachód możemy dotrzeć bezpośrednio do Gdańska lub zarezerwować kilka dni, by odkryć wody Pętli Żuławskiej: Nogat, który stanowi granicę województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego, oraz Kanał Jagielloński – jeden z najstarszych w Polsce. Możemy również wyruszyć na północ, na Zalew Wiślany, który nie przypadkiem nazywany jest przez żeglarzy „morskim przedszkolem”, dostarczając niesamowitych wrażeń w bezpiecznych warunkach. Warto spróbować i… wrócić. Życzę Państwu zawsze pomyślnych wiatrów i bezpiecznego żeglowania na ciekach i akwenach Pętli Żuławskiej.


Mieczysław Struk
Marszałek Województwa Pomorskiego


Rzeki przez całe stulecia stanowiły nie tylko nieodłączny element krajobrazu Pomorza, ale też źródło bogactwa jego mieszkańców. Od czasów średniowiecza docierały nimi na te ziemie towary z głębi Polski i Europy. Wodą przewożono bursztyn, zboże, sukno, węgiel. Na początku XX wieku przewoźnicy wyspecjalizowali się w spedycji materiałów budowlanych. Pojawiły się też jednostki do transportu osobowego. Województwo pomorskie jest pokryte najgęstszą w kraju siecią śródlądowych dróg wodnych, którą zawdzięcza wielowiekowej pracy tutejszych mieszkańców: zarówno Polaków, jak i obywateli Prus Wschodnich, olenderskich osadników czy poddanych państwa krzyżackiego. Niestety, od lat siedemdziesiątych XX wieku znaczenie transportu wodnego w gospodarce malało, a infrastruktura zaczęła popadać w zniszczenie. Obecnie, dzięki świadomej polityce rozwoju regionu, samorządowi województwa pomorskiego udaje się przywracać świetność kolejnym obiektom hydrotechnicznym, śluzom, mostom zwodzonym i portom. Z roku na rok przybywa też nowych przystani jachtowych i pomostów żeglarskich, budowanych z myślą o turystach, którzy w dzisiejszych czasach stają się głównymi użytkownikami dróg wodnych Pętli Żuławskiej. Z radością oddaję w Państwa ręce przewodnik, który prowadzi przez niezwykłej urody drogi wodne Pomorza. Moja radość jest tym większa, że ogromna część infrastruktury żeglarskiej przedstawionej w tej publikacji to efekt realizacji przez samorząd projektu „Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej. Etap I”.
 
Czym jest Pętla Żuławska?

Pętla Żuławska to atrakcyjna turystycznie i przyrodniczo droga wodna łącząca ze sobą szlaki wodne Wisły, Martwej Wisły, Szkarpawy, Wisły Królewieckiej, Nogatu, Wisły Śmiałej, Wielkiej Świętej – Tugi, Motławy, Kanału Jagiellońskiego, rzeki Elbląg i Pasłęki, a także wody Zalewu Wiślanego. To 303 km niezapomnianej przygody, którą można przeżyć płynąc kajakiem, jachtem, łodzią motorową lub hausbotem.

Warto zaznaczyć, że Pętla Żuławska to także element Międzynarodowej Drogi Wodnej E 70 biegnącej z Rotterdamu, przez berliński węzeł śródlądowych dróg wodnych, północną Polskę, do Kaliningradu, a dalej drogą wodną Niemna (Pregołą i Dejmą do Kłajpedy).
Pętla Żuławska to w końcu sieć portów, przystani żeglarskich i pomostów cumowniczych o najwyższej jakości, które powstały w ramach projektu „Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej. Etap I”, który został uznany za jedno z kluczowych przedsięwzięć turystycznych o znaczeniu ponadregionalnym w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013 Działanie 6.4 „Inwestycje w projekty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym”. Projekt realizowany jest przez partnerów samorządowych z województwa pomorskiego i warmińsko-mazurskiego oraz RZGW.

Oprócz szlaków wodnych zgromadzonych wokół delty Wisły i infrastruktury dla turysty wodnego, Pętla Żuławska łączy ze sobą liczne atrakcje związane z dziedzictwem kulturowym Żuław Wiślanych. To obszar niezwykle bogaty w unikatowe w skali kraju obiekty historyczne: zamki gotyckie czy domy podcieniowe, a także zabytki hydrotechniczne: mosty zwodzone czy śluzy.
Obszar Pętli Żuławskiej to bez wątpienia miejsce wypoczynku, aktywnej rekreacji, niezwykłych krajobrazów i fascynującej ­przyrody.
Do zobaczenia na wodzie!

Jak korzystać z przewodnika

Przewodnik, który trzymacie Państwo w ręku ma ułatwić zarówno bezpieczną nawigację po szlakach wodnych Pętli Żuławskiej, jak i zachęcić do samodzielnej eksploracji turystycznych atrakcji delty Wisły. Został podzielony na cztery klarowne części: Odkrywamy Pętlę Żuławską, Trasy żeglugowe Pętli Żuławskiej, Żeglarskie abecadło oraz Baza żeglarska Pętli Żuławskiej.
Dzięki pierwszej części poczujecie magię krajobrazów Pętli Żuławskiej, poznacie historię jej ziem i mieszkańców. Dowiecie się dlaczego Żuławy nazywano Polskimi Niderlandami, poznacie zakamarki domów podcieniowych i zamków gotyckich.

Druga część to praktyczny przewodnik po rzekach i akwenach Pętli Żuławskiej, dzięki któremu bezpiecznie pokonacie szlaki wodne tego obszaru.

Rzeki w przewodniku zostały opisane zgodnie z kierunkiem najczęstszej żeglugi turystycznej w ramach opływania Pętli Żuławskiej. I tak, Wisła opisana jest zgodnie z nurtem czyli od Korzeniewa do Przekopu Wisły, Nogat zaś niezgodnie z nurtem, od swojego ujścia do Zalewu Wiślanego, aż po jego połączenie z Wisłą poprzez śluzę w Białej Górze. Orientację wspomoże zaznaczony kierunek północy na wycinkach map znajdujących się na marginaliach przewodnika.
Każdy z cieków i akwenów wchodzących w skład Pętli Żuławskiej został opisany w odrębnym podrozdziale składającym się z krótkiego przybliżenia informacji żeglugowych i turystycznych oraz dokładnego opisu nawigacyjnego trasy. Na wstępie umieszczono czytelny schemat drogi wodnej z oznaczonym kilometrażem oraz zaznaczonymi głównymi przeszkodami nawigacyjnymi i atrakcjami turystycznymi.

Tuż obok rysunku zapisano najważniejsze informacje o charakterze rzeki lub akwenu oraz wskazówki, do których warto stosować się podczas żeglugi. W czytelnych okienkach przywołano ciekawostki turystyczne i hydrotechniczne, które zachęcają do lepszego poznania trasy. Na dalszych stronach opisano przebieg trasy, zwracając uwagę na zagrożenia.

W miarę możliwości podano kilometraż rzeki odnoszący się do prezentowanej informacji. Warto przeczytać opisy odcinków dróg wodnych jeszcze przed wyruszeniem w rejs. Pozwoli to lepiej przygotować się do żeglugi i nie przegapić najciekawszych atrakcji.

Trzecia część to swoisty wykład kapitański. Napisany przystępnym językiem zawiera szereg rad dotyczących zachowania się na wodzie, odpowiedniego przygotowania do rejsu, wyposażenia łodzi czy podstawowych zasad bezpieczeństwa. Warto przyswoić sobie zawarte w nim informacje – okażą się bezcenne w chwili zwątpienia na wodzie.

Część czwarta to karty przystani zawierające zdjęcia, schematy wraz z batymetrią, i wykaz usług świadczonych na terenie i w sąsiedztwie przystani.

WSTEP

1

Część I. Odkrywamy Pętlę Żuławską

2

Pętlowe opowieści – czyli karta z historii

3

Harmonia – klucz do odczytania żuławskich krajobrazów

4

Architektura – kraina domów podcieniowych i zabytków hydrotechniki

5

Część II. Trasy żeglugowe Pętli Żuławskiej - pływamy i zwiedzamy

6

Wisła

7

Martwa Wisła, Wisła Śmiała, Motława Gdańska

12

Szkarpawa

14

Wisła Królewiecka

16

Rzeka Elbląg i Kanał Jagielloński

18

Nogat

20

Wielka Święta – Tuga

24

Zalew Wiślany

26

Pasłęka i Kanał Pasłęki

29

Zalew Kaliningradzki

30

Część III. Żeglarskie abecadło - zanim wypłyniesz na Pętlę Żuławską

32

Proponowane trasy wycieczek - I. Wielka Pętla Żuławska

33

II. Mała Pętla Żuławska

34

III. Do stolicy Żuław Wiślanych

35

IV. Z Gdańska na Zalew Wiślany

36

V. Wisłą do Gdańska

37

VI. Wokół Zalewu Wiślanego

38

Informator

39

Porady kapitańskie

40

Znaki żeglugowe

41

Znaki żeglugowe

42

Część IV. Baza żeglarska Pętli Żuławskiej

43

Pomosty cumownicze w Tczewie

44

Przystań żeglarsko – pasażerska w Tczewie

45

Port w Świbnie

46

Przystań rybacka w Mikoszewie

47

Przystań w Błotniku

48

Przystań Tęcza w Wiślince

49

Stanica Wodna w Wiślince

50a

Jacht Klub Morski Neptun - Górki Zachodnie

50

Marina Delphia Yachts - Górki Zachodnie

51

Przystań Górki Zachodnie (YK Stoczni Gdańskiej)

52

Jacht Klub im. Conrada

53

Akademicki Klub Morski - Górki Zachodnie

54

AZS Cosa - Górki Zachodnie

55

Narodowe Centrum Żeglarstwa Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku

56

Przystań Jachtowa Gdański Klub Morski LOK

57

Przystań żeglarska przy ul. „Tamka”

58

Przystań jachtowa Stewa

59

Przystań Yacht Klub Północny

60

Przystań WOPR Gdańsk

61

Marina Gdańsk

62

Przystań przy ul. Żabi Kruk dla jednostek pływających

63

Przystań żeglarska przy ul. Sienna Grobla II

64

Polski Klub Morski w Gdańsku

65

Pomosty cumownicze w Drewnicy

66

Przystań w Żuławkach

67

Pomost cumowniczy w Rybinie

68

Przystań żeglarska w Rybinie

69

Przystań żeglarska w Osłonce

70

Przystań hauseboatów w Rybinie

71

Marina Baltica w Sztutowie

72

Przystań Żeglarska Sztutowo

73a

Nabrzeże jachtowe przy Bulwarze Zygmunta Augusta w Elblągu

73

Ognisko Sportów Wodnych Fala

74

Harcerski Ośrodek Wodny Bryza

75

Jachtklub Elbląg

76

Przystań Jachtowa w Białej Górze

77

Kąpielisko Miejskie z funkcją przystani w Malborku

78

Przystań żeglarska Zamek w Malborku

79a

Przystań żeglarska Park Północny w Malborku

79

Przystań w Kamienicy Elbląskiej

80

Przystań w Nadbrzeżu

81

Port i Przystań w Suchaczu

82

Przystań w Kadynach

83

Port w Tolkmicku

84

Port we Fromborku

85

Port w Piaskach

86

Port jachtowy w Krynicy Morskiej

87

Port rybacki w Krynicy Morskiej

88

Port Morski w Kątach Rybackich

89

Przystań jachtowa w Kątach Rybackich

90

Przystań Jachtowa Neptun w Kątach Rybackich

91

Port w Nowej Pasłęce

92

Przystań żeglarska Dom Rybaka w Nowej Pasłęce

93

Przystań żeglarska w Starej Pasłęce

94

Przystań żeglarska w Braniewie

95

Objaśnienie symboli

96

Węzły wodne Pętli Żuławskiej

97

Gdański tramwaj wodny

98

Legenda

99

Menu